“Ons meest succesvolle onderzoek naar xtc-grondstoffen”

In de rubriek De Zaak van je Leven vertellen medewerkers van het Openbaar Ministerie over bijzondere zaken die ze altijd bijgebleven zijn. In deze Inzicht vertellen Marian de Haan, werkzaam als parketsecretaris bij het Landelijk Parket en Ger Ligtvoet, oud-teamleider bij de Landelijke Recherche, over de onderzoeken Parcival 1 t/m 4.

Marian de Haan: “We hadden net een groot symposium over het bestrijden van synthetische drugs achter de rug en gingen de maandagochtend erop weer aan het werk. Het is 2003, op de fax lag een document in gebrekkig Engels. Niemand wist wie dat document had neergelegd of hoe die brief daar terecht kwam. In de brief stond geschreven dat een grote Chinese groepering zich in Nederland bezig hield met vooral de invoer van de grondstoffen voor synthetische drugs. Er werden allerlei namen, verblijfplaatsen en kentekens in genoemd, hele concrete informatie. Het was echt een mysterie waar die brief vandaan kwam. Het had heel waarschijnlijk te maken met het symposium, waarvoor we ook een Chinese delegatie van politie en justitie hadden uitgenodigd.”

Het was echt een mysterie waar die brief vandaan kwam.

Ger Ligtvoet: “Om het tijdsbeeld te schetsen; we deden in die tijd veel drugszaken; xtc, MDMA, amfetamine. We vonden tientallen, zelfs honderdduizenden pillen of een productielab en dan waren we blij met de vondst. Maar we keken naar de achterkant van het proces, naar de uitkomst van de productielijn; namelijk de pillen. We wilden juist naar de voorkant, naar de benodigdheden voor de productielijnen en de grondstoftoevoer. Daar kwamen we steeds niet bij, omdat we alleen maar bezig waren met het oprollen en ontmantelen van de laboratoria. Tegenwoordig is het heel normaal om juist naar die voorkant te kijken.”

"We waren drugs aan het bestrijden, maar de grondstoffen bleven maar komen"

Marian: “De precursor PMK, dat is de grondstof voor het maken van xtc, werd destijds legaal geproduceerd in China en kwam deze kant op. Hier waren we de drugs aan het bestrijden, maar de grondstoffen bleven maar komen. Ik denk dat de briefschrijvers een beetje aan reputatiemanagement wilden doen, voor hen was het not done dat landgenoten zich bezig hielden met het leveren van grondstoffen voor synthetische drugs.”

"Er kwam zoveel chili- en sojasaus binnen, daarmee zou Nederland vijftig jaar vooruit kunnen"

Ger: “Ongeveer tegelijk met de vondst van dat document op de fax, werd er een enorme hoeveelheid PMK gevonden bij een inval in Almelo. Ik werd die kant op gestuurd en zag bij aankomst een enorme partij chilisaus staan. De importeur bleek zoveel chili- en sojasaus te hebben geïmporteerd dat heel Nederland zo ongeveer 50 jaar vooruit zou kunnen. Het bleek de deklading te zijn voor PMK, die ook in dezelfde flessen werd geïmporteerd. Dit werd de start van onderzoek Parcival.”

"In mijn 43 jaar bij de politie was dit mijn meest effectieve onderzoek"

Marian: “Aan de kleur van de dop konden de importeurs zien welke fles echte saus bevatte en in welke fles PMK zat. De Chinese organisatie zat strak in elkaar. We hadden daarvoor nog nooit onderzoek op Chinezen gedaan. Toen we begonnen dachten we dat het een hele gesloten gemeenschap zou zijn. Met dit onderzoek kregen we een steeds beter beeld, we hebben ons er echt in verdiept. We luisterden de telefoontaps uit met een Chinese tolk die ons veel kon vertellen over de manier van praten, over toonhoogtes en spreekvolume, de dialecten. Maar we hebben ook geleerd over de betekenis van gezichtsverlies in de Chinese cultuur, over het belang van respect, gebruiken en gewoonten.”

"Aan de kleur van de dop konden ze zien welke fles echte saus bevatte, en welke de grondstof voor drugs"

Aan de dop van dit soort flessen was te zien of er grondstoffen voor synthetische drugs in zaten, of daadwerkelijk soyasaus

Ger: “We hebben groot schema gemaakt met allerlei kopstukken, een heel netwerk van wel 50 man hadden we in zicht. We schoven alles in elkaar; wie is waarvoor verantwoordelijk binnen dat Chinese netwerk? Chinakenners bij de politie en het OM konden ons veel extra informatie geven. Ook een bezoek aan Hong Kong heeft veel opgeleverd. Daar werd ons veel verteld over 14K, een soort Chinese versie van de ‘Ndrangheta. Er was echt sprake van een soort triadeconstructie. Zij kenden veel van onze verdachten ook al.”

Marian: “Je moet niet vergeten dat er in die tijd nog lang niet zoveel gehandeld werd via internet als nu. De Nederlandse criminele drugsproducent moesten de grondstoffen via het Chinese netwerk kopen. Dat netwerk had dus echt een monopolypositie, zij waren nodig als tussenpartij.”

"We hadden precies in de gaten wat er allemaal binnenkwam"

Ger: “In mijn 43 jaar bij de politie was dit mijn meest effectieve onderzoek. Uiteindelijk hadden we ontzettend goed zicht op de zendingen. We hadden precies in de gaten wat er allemaal binnenkwam, wie er bij betrokken waren, waar het allemaal heen ging. Uiteindelijk hebben we becijferd dat er 100.000 liter PMK per jaar binnen kwam. En bedenk je dat er per liter 10.000 pillen gemaakt worden. 

Marian: “We hebben echt wat bereikt. Veel grondstoffabrieken in China werden gesloten door een goede internationale samenwerking, dus we zagen de importlijnen opdrogen. Ook de rechtszaken hier in Nederland tegen deze importeurs liepen voorspoedig, kopstukken werden veroordeeld tot 12 jaar cel. We hadden verwacht dat de Chinezen nooit met de politie zouden gaan praten, maar zelfs dat gebeurde. Dat vond ik bijzonder.”

"We hebben echt veel bereikt, de importlijnen zijn opgedroogd"

Ger: “We hebben ingegrepen waar we konden, veel arrestaties verricht. Uiteindelijk werden de Chinese criminelen zo voorzichtig dat ze eigenlijk gestopt zijn met de import van PMK. Van 2005 tot 2008 heeft bijna heel de productie van XTC op zijn gat gelegen. Het laatste kopstuk dat we arresteerden was zelfs alweer terug gegaan naar zijn oude handel; de heroïne.”

Grondstoffen voor drugs

Omdat China de uitvoer van PMK aan banden heeft gelegd, zijn de producenten van synthetische drugs overgestapt naar de grondstoffen om zelf PMK te kunnen maken. Deze zogenaamde pre-precursoren zijn bijvoorbeeld APAAN, PMK glycidaat en MAPAA. Ook deze pre-precursoren komen voor het overgrote deel uit China. Vermoedelijk wordt een deel daarvan via internet besteld.